Dzisiejsze akcje na Wall Street, szczególnie DOW i S&P 500,
odnotowały rekordowy kurs na zamknięciu.
Gdybym powiedziała, że można zamienić miłość do wina w zwrot inwestycji...
Widzieliśmy, jak ceny rosną bardziej niż kiedykolwiek.
...zapomniałbyś o złocie i zainwestował w vino?
Chodzi o to, że jeśli chcemy wejść w posiadanie kolekcji starych win,
teraz jest pora na kupowanie.
Sprzedałeś Château La Fleur 1961?
Wyczuwam Chardonnay.
Sprzedałeś jedną czy więcej magnum Château La Fleur 1961?
To było trochę bezczelne.
Kto badał te butelki?
Mam kwiat dzikiego bzu, aromatyczne, soczyste...
Świetliste i bujne.
Chodzi o "siłę sugestii", prawda?
Czy miałeś jakiś powód, by podejrzewać, że wino było podrobione?
Kwaśne winogrona
BURGUNDIA, FRANCJA
Wino jest żywe.
To nie napój.
Ani narzędzie. Ani stół czy samochód.
Ono żyje.
Widać, jak winorośl kręci się i wije.
To wielka tradycja.
Starożytny proces przycinania, prawie zapomniany.
Nazywamy go "przycinaniem kielichowym".
Z czasem rosnące gałęzie zaczynają przypominać posągi.
Wyglądają fantasmagorycznie, zwłaszcza we mgle.
Są częścią naszej historii.
Nazywam się Laurent Ponsot.
Jestem winiarzem w Burgundii.
Urodziłem się nad piwnicą w wiosce Morey-Saint-Denis,
w rodzinie, która prowadzi własną winnicę od 1872.
WEJŚCIE
Czuć tutaj coś, co nazywam "duszą winorośli".
Mój pierwszy oddech wiązał się z zapachem wina.
LAURENT PONSOT WINIARZ
Można powiedzieć, że mam krew w winie, a nie wino we krwi.
Dusza burgundzkich win jest wyjątkowa,
nazwa na etykiecie reprezentuje nie tylko wino,
ale całą kulturę i historię.
Wrażenia, które wino wywołuje w ludziach, są bezcenne.
Stanęło na 1600 dolarów. Wygrywa licytant 1053.
Pozycja nr. 982, Romanée-Conti. '72.
Dwie butelki, nieźle.
9500, 10 000.
Pozycja: 982 USD: 10,000 $
Oferta w wysokości 10 000 $.
Kto da 11 000?
10 000.
10 000 $.
Teraz 11 000.
Kto da 12 000?
11 000.
Stawka wynosi 11 000 $.
Wygrywa licytant 1019.
Domy aukcyjne rozkręciły się w latach 90., w czasie rozkwitu dotcomów.
Wszyscy zarabiali pieniądze.
Powstała kultura zamożnych kolekcjonerów
PISARZ I RECENZENT WIN
gromadzących się na aukcjach, by się pokazać i zobaczyć innych.
Pokazać, jak licytują.
Ceny zaczęły znacznie rosnąć.
5500, kto da 6000, 5500 po raz ostatni.
5500.
Sprzedane za 5500.
1987...
Zacząłem dostawać ciekawe e-maile.
Podziw dla ostatnich Burgundów zakręcił mi w głowie
To było dziwne, nie wiedziałem, skąd pochodzą.
Opisywały wieczory,
wino jak seks dla nozdrzy
na których bardzo zamożni kolekcjonerzy
pili Romanée-Conti z 1945 i Petrus z 1955.
Bardzo, bardzo drogie wina.
W końcu dowiedziałem się, że e-maile pisał John Kapon,
prezes domu aukcyjnego Acker Merrall & Condit.
John Kapon - Prezes, dyrektor aukcji
12 butelek Romanée-Conti 1990 w oryginalnej skrzynce.
LICYTATOR
Już takich nie produkują.
To chyba ostatni rocznik tej...
Notatki Kapona były bardzo barwne.
z bujną kwasowością, trwałą jak prostytutki w kasynach.
Używał niezwykłych określeń,
usiłując uatrakcyjnić opis degustacji
i tworząc nowe metafory.
Ma krawędź koreańskiego grilla,
spocone, jak po upojnej nocy.
Kultura ta osiągnęła swoje apogeum
pod patronatem Acker Merrall & Condit
i grupy o nazwie Wściekli Mężczyźni,
o pseudonimach
Pan Wściekły, Duży Chłopiec, czy Hollywood Jef.
Ominęła nas wczoraj impreza z tequilą.
Ale wiesz...
-Chyba było warto. -Tak myślę.
Wypiłem wczoraj sporo Madeira 1907.
-Było... -Bardzo głębokie.
Pewnie. Kokos, gałka muszkatołowa, espresso.
Bardzo głębokie, prawda?
Rocznik '88 jest bardzo kwasowy.
To niesamowite.
Ale różnie można trafić...
'88 jest niebywale kwasowy.
Zgadzam się w pełni.
'96 jest świetnym rocznikiem.
Kupujcie same szampany z '96.
Jeśli was nie stać, kupujcie '02.
A jak nie, to zostaje pieprzone piwo.
"HOLLYWOOD" JEF LEVY REŻYSER FILMOWY
Najlepiej degustować wysokiej klasy wina w grupie,
ponieważ w grupie jest siła.
-Dziękuję. -...wyjątkowy smak.
Wina są bardzo drogie, więc spotykamy się osiem razy w roku.
Za każdym razem gości nas inny członek, częstując winem ze swojej piwniczki.
Za dużo razem pijecie.
Nie powstrzymuj się!
Nazwa "Wściekli Mężczyźni" powstała,
kiedy zapraszano nas na obiad z winem
i przynosiliśmy świetne butelki wina.
A wszyscy inni przynosili gówniane, tanie wina.
I wtedy bardzo się wściekaliśmy...
Chodziło o mężczyzn, którzy nie chcieli się wściekać
i każdy musiał się bardzo postarać.
Dziękuję bardzo.
Z Burgundem zapoznał mnie Rudy Kurniawan.
Rudy zaprosił mnie na spotkanie Wściekłych Mężczyzn
i tam poznałem całą paczkę.
Ich obiady były zawsze niebywale wystawne.
Sięgały 100 000, 200 000 dolców za wieczór.
Były niezwykłe.
Mieli coś, co Amerykanie nazywają "kasą na wyjebanie".
"Dostałem 3 miliony dolarów premii,
MAUREEN DOWNEY DORADCA DS. WINA
"wezmę milion i go wywalę".
To ich "kasa na wyjebanie".
Zrobią z nią, co chcą.
To bez znaczenia i bez konsekwencji.
Większość ludzi nie widzi takich kwot.
Oto i ona.
Świat starych win składa się z mężczyzn.
Zwłaszcza kiedy byłam młodsza,
przychodziłam na degustacje i wszyscy pytali,
z kim przyszłam.
Ale miałam ważną pracę, prowadziłam dom aukcyjny w Nowym Jorku.
Na ostatniej aukcji kupiłam szampana o wartości 50 000 $,
dla jednego z klientów na ślub córki.
Był rok 2000 albo początek 2001.
Organizowaliśmy aukcje
i zaczęłam zauważać
takiego chudego, kujonowatego młodziaka, który lubił wino.
RUDY KURNIAWAN KOLEKCJONER WIN
...za 2600.
Licytował wtedy Pahlmeyer Merlota.
Pahlmeyer Merlot przypomina mi Rudy'ego.
To wino dobrej jakości,
ale ma mniej zer w cenie.
Teraz 16, 17, 1800 $,
1800 za butelkę La Tâche, 1985.
Licytacja od 1800 $...
Dziwne było to, że 18 miesięcy później
zadzwonił do mnie, proponując spotkanie,
ponieważ chciał wejść na salony domów aukcyjnych,
co trochę nie pasowało
do młodego kujona popijającego kalifornijskiego Merlota.
-Co słychać, Rudy? -Co u ciebie?
-Jak ci leci? -Jak się masz?
-Bardzo dobrze. -Dobrze.
Przywiozłem nam trochę wina. Pomożesz mi z tym?
Jego wiedza była zdumiewająca.
Prawie wszystkiego mnie nauczył.
Był kultową postacią i wszyscy o nim mówili.
Przyjacielu.
Jego pochodzenie było owiane tajemnicą. Jak się tu znalazł?
Jego mit częściowo stworzyło
jego nadzwyczajne podniebienie.
Najlepsze, jakie kiedykolwiek spotkałem.
Dowolne wino, od Kalifornii po Francję, każdy typ, rocznik.
Rudy miał ekstremalnie, chorobliwie,
niewyobrażalnie precyzyjny smak.
Sztuka ślepej degustacji
przychodzi naturalnie, ale trzeba się wysilić.
Trzeba nad nią poważnie pracować.
RAJAT PARR KIPER
Smakujesz na ślepo, rozpoznajesz.
Dla kipera to taka honorowa odznaka.
Wirujesz kieliszkiem i widzisz, co z alkoholem.
Patrzysz na łzy, jak szybko opadają.
Wąchasz je i czujesz mrowienie w mózgu.
Potem przeglądasz w myślach katalogi
wszystkich win, które próbowałeś.
Zastanawiasz się, które to może być.
Uważam, że winne podniebienie bardzo przypomina zdolność sportową.
Przepraszam.
W degustacji chodzi o znajomość słownictwa
i zdolność tworzenia sformułowań,
które przekażą innym degustatorom twoje wrażenia.
Na pewno wyczuwam pieprzowy cytrus, o którym mówiłeś.
Jasne. Poznałem Rudy'ego.
Tony!
-Tony, co jest grane. -Jak tam, Tony?
Poznałem go na degustacji. Zrobił na mnie wielkie wrażenie.
Rozpoznał prawie wszystkie wina na ślepo.
Musiał próbować olbrzymiej ilości win.
Tylko tak możesz się uczyć.
Zawsze się zastanawiałem jak i dlaczego.
Dlatego, wiesz...
Po 18 miesiącach mam jakieś
3000 butelek wina.
Wydamy broszurę.
Przygody Rudy'ego.
Poznałem Rudy'ego bodajże w 2004.
Na uroczystym lunchu dla jednego z producentów
i szybko się zaprzyjaźniliśmy.
Był dla wszystkich bardzo życzliwy.
Naprawdę go polubiłem.
PRODUCENT ("GODZINY SZCZYTU")
To frajda, bo mamy tu sporo win, których jeszcze nie próbowałem.
Spędzaliśmy razem dużo czasu, też na obiadach.
-Jak się dziś masz? -Dobrze.
Zmęczony, ale mam się dobrze.
-Długa podróż? -Od 5:00 rano.
Długa podróż.
Czternaście godzin jazdy.
-Skąd jechałeś? -Z LA, stary.
Z LA, stary.
Ludzie w tym mieście są, przepraszam za zwrot, gówno warci.
Ale nie Rudy.
Pobudza mnie, wiesz.
Okazywał wyłącznie prawdziwą klasę, życzliwość i uprzejmość.
Jak ci się tu podoba?
Na urodziny podarował mi butelkę szampana, chyba Pol Roger z '49,
co było niesamowite.
-Co teraz pijesz? -Colgin, ciekawe.
-Tak? -Bardzo się różni od Herbeleme.
Tak?
Nie wiem, czy to w 100% Cabernet, bardziej jak Meritage.
Był po prostu miłośnikiem wina. Jest miłośnikiem wina.
Mówię w czasie przeszłym, bo wciąż tego nie rozumiem.
Nigdy nie powiedział czegoś, co mogłabym uznać za nieprawdę.
Ale też niedużo mówił.
Byłam dziennikarką i interesowałam się rynkiem aukcyjnym,
przesiadywałam na tyłach Christie's i zauważyłam młodzieńca
wydającego masę pieniędzy, otoczonego znanymi postaciami,
producentami, w samym centrum uwagi.
To dopiero historia.
CORIE BROWN DZIENNIKARKA
Co to za gość? Czemu wydaje tyle pieniędzy?
Co zamierza zrobić z tym winem?
Dziś nie mogę, mam masę spotkań. Zadzwoń jutro, może...
Minęły miesiące, nim udało mi się umówić się z nim na kawę.
Za pięć minut muszę iść.
Na wielką degustację Burgunda.
-Muszę się trochę przejść... -Śmiało!
Niedługo się odezwę.
Poczynię honory spróbowania swojego wina.
Minęły kolejne dwa miesiące,
zanim usiadłam z nim i przeprowadziłam wywiad.
Zaczął podawać najlepsze wina.
O mój Boże, jest... korkowe.
Nie.
Mieszkał z matką w Arcadii,
a ludzie wokół mówili,
że jego rodzina to wyłączni dystrybutorzy Heinekena
na całe Chiny.
Bajecznie bogata,
dostawał milion dolarów kieszonkowego miesięcznie na wina,
ale kiedy go o to spytałam, powiedział: "Nie rozmawiam o rodzinie",
nie chciał mi nic powiedzieć.
autorstwa CORIE BROWN
Zakładałam, że to nadziany dzieciak, który szuka zajęcia.
75 000 $ za skrzynkę? On ją kupi!
Domom aukcyjnym zakręciło się w głowie.
Nikt nigdy tak szybko nie wydawał tylu pieniędzy.
Niszczył cichy mały klub starszych panów.
Kolekcjonuję wina od jakichś 38 lat.
Mam wiele etykiet DRC,
wszystkie skatalogowane według pochodzenia lub grup pochodzenia.
Są tu Ponsoty, głównie z lat 80.
Wspaniałe wino, jedno z jego najlepszych.
Czasem możesz ich spróbować raz w życiu,
jak ci się uda, więc to dobra zabawa.
DON CORNWELL ENTUZJASTA BURGUNDA
Rudiego przedstawił mi John Kapon
na aukcji Ackera w Beverly Hills.
Chcę pić Burgundy.
Już tak mam, wiesz.
Powiedział: "Kolekcjonujesz Burgunda, jakie odmiany lubisz?"
Odparłem: "Najbardziej Roumier, Rousseau
"i DRC - Romanée-Conti".
Święte słowa, przyjacielu, święte słowa.
Zaraz potem powiedział: "Powinniśmy razem kupować wina",
"ciągle kupuję europejskie piwniczki i kolekcje".
Pamiętam, że Rudy spytał mnie:
"Jaki był twój najstarszy Roumier?"
Powiedziałem, że rocznik 1969.
Że miałem wielkie szczęście znaleźć kilka na aukcji
i że ciężko było je znaleźć.
A Rudy odpowiedział:
"Moje najlepsze roczniki to
"1945, 1949, 1955
"i Roumier Bonnes-Mares z 1962".
Wybrał najwspanialsze roczniki Burgunda z tamtej epoki.
Zaniemówiłem.
Szukałem ich od 25 lat.
CÔTE D'OR, BURGUNDIA
Burgundia jest niepowtarzalnym miejscem.
Pasmo zboczy długich na 70 km i szerokich na kilometr,
składających się z 1250 różnych apelacji.
W tym roku mamy dużo kiści,
ale wszystko okaże się dopiero przy zbiorach.
Mówią, że niebo jest nad nami,
ja uważam, że w Burgundii jest pod nami.
W piwnicach i korzeniach winorośli.
Znajdujemy się 11 metrów pod ziemią,
w samym sercu historii Burgundii.
Widać malutkie korzenie winorośli, które rosną tu od 200 lat.
Winorośl w pewnym sensie ssie skałę.
Za wzniesieniem po drugiej stronie ulicy
winorośl nie znajdzie tych samych minerałów
i nigdy nie zachowa tego smaku i aromatów.
Dla mnie najważniejsze są dary natury.
Jesteśmy jedynie małym ogniwem łańcucha.
Jeśli jedno pęknie, łańcuch się urwie i nie dosięgniesz kieliszka z winem.
Wino jest wyrazem danego miejsca,
a Burgund jest tego najlepszym przykładem.
To wino dla maniaków.
Prawdziwych znawców tematu,
na ślepo rozróżniających szczep, który rósł tutaj
od tego, który rósł 12 metrów dalej.
-Naprawdę dobre. -Zobacz, jakie pełne.
Kurwa, niebywałe.
To szaleństwo.
Zaraz zwariuję.
To miejsce mojego szaleństwa.
Denerwuję się, skacze mi ciśnienie.
To najwyższa forma sztuki egzystencjalnej.
Mieści się w butelce. Żyje.
A potem ją wypijasz, wchłaniasz własnym ciałem.
Sztuka dosłownie staje się częścią ciebie.
To Ponsot, świetny producent.
-Hej, Carl. -Witam!
Jak się masz?
W porządku.
Masa dobrych rzeczy.
Wpadasz tu po paru drinkach i wydajesz 100 tysiaków na wino.
To właśnie takie miejsce.
Dokładnie tak.
Mają bardzo rozsądne ceny.
Gdzie dostaniesz białe, rocznik '61 za 600 dolców?
Z 1961?
Szaleństwo.
-Jef? -Tak.
Romanée-Conti, 1990.
Prawdopodobnie jedna z najlepszych butelek na świecie.
Oto ona.
-20 tysiaków? -20 tysiaków.
-Zna się na tym. -20 tysiaków za butelkę.
Chcesz ją.
Jeśli lubisz wino, musisz to mieć.
Ale musisz się zastanowić, wino czy Prius?
Dokładnie! Zamień je na Priusa.
Kiedy pijemy wino, nie zwracamy uwagi na jego cenę.
Skupiamy się na wrażeniach smakowych. Ekscytacji.
Pasji, metodzie produkcji i całej reszcie.
Nie chodzi o cenę wina. Niektórzy...
Rudy był dla wszystkich bardzo hojny.
Piłem z nim najwspanialsze Romanée-Contis
jakie kiedykolwiek wypiję.
Zróbcie najlepszą minę Burgunda.
Kto ma ochotę na wino?
Wtedy panował wielki popyt na stare wina.
Burgundzkie bardzo szybko zmieniło się z taniego w nieosiągalne.
Można by to nazwać epoką Rudy'ego.
To świetny osad, więc wstawcie je w lód.
Gospodarka wtedy kwitła.
...postawcie, nie przechylajcie.
Na świecie było bardzo mało Burgunda.
Nie wystarczyło, by zaspokoić wszystkich.
Cały czas chodzi o płynność.
Zawsze gdy rynek jest niestabilny,
wszystkie klasy aktywów są tak samo ruchome.
Dave, twoja piwniczka jest niezła.
Masz tam dobre rzeczy.
Bardzo wielu moich znajomych z finansów kolekcjonuje wina.
Po dniu oglądania akcji na Bloombergu,
INWESTOR KAPITAŁOWY
kiedy widzisz zmiany w cenach aukcji,
możesz być dumny z dobrego zakupu.
Dziś nie ma związku pomiędzy ceną a zawartością butelki.
Kiedy sprzedam butelkę za 100 €,
widzę ją na aukcji za 1000.
Dlaczego?
2600 $, czy ktoś przebije licytanta?
-Sprzedane za... -Stary, w czwartek otworzyłem butelkę.
-Tak? -Teraz mi głupio.
Była tyle warta!
Mogę ją napełnić i zakorkować z powrotem?
Szybko stało się dla mnie jasne,
że zrewolucjonizował rynek win.
Ceny rosły w zawrotnym tempie.
To był całkiem sprytny mały przekręt.
Monopolizował rynek dla wielu win.
Bardzo sprytne.
Jeśli masz masę pieniędzy, wchodzisz, wykupujesz masę win,
podkręcasz ceny i sprzedajesz po nowych cenach.
Był ktoś, kto zawsze wściekle licytował się z Rudym,
przedstawiciel Billa Kocha.
Kolekcjonerstwo musi mieć dla mnie znaczenie emocjonalne.
Częściowo w formie powieści kryminalnej i tropienia celu.
Kolekcjonowałem sztukę impresjonistyczną, samurajskie miecze,
srebrne monety z Grecji, mam parę antyków,
kilka rzeźb.
I kolekcjonowałem wino.
BILL KOCH KOLEKCJONER
Chcesz zobaczyć moją winną łazienkę?
Łazienka to łazienka,
ale stwierdziłem, że ją urozmaicę
i wstawiłem tu skrzynki na wino, etykiety, korki na suficie,
a patrząc tam, zobaczysz butelki na ścianie.
Mój tajemny korkociąg.
Nie korkociąg. Otwieracz do piwniczki. Zapraszam.
Miałem lekką manię na punkcie kupowania wina.
Mam łącznie 43 000 butelek.
Fantastycznych win, w których czuć miłość winiarzy do swego fachu.
Doświadczam tego prawie religijnie.
My, kolekcjonerzy, lubimy cenne rzeczy.
Miłość jest niezwykle cenna.
Jaką cenę ma miłość twojej żony?
No, chyba że się rozwodzicie, ale...
To jedno z win Jeffersona.
Lafite 1787, Th.J.
Postawię ją na stole.
Ustawimy je obok siebie.
Powód, dla którego kupiłem cztery butelki wina Thomasa Jeffersona jest prosty.
Fakt, że należały do Thomasa Jeffersona,
że miał je w swoich rękach i tak dalej, to część historii.
To jeszcze jedno. Mouton 1787, znów Th.J.
Spójrz na tę butelkę.
Czy nie jest piękna sama w sobie?
Lafite 1737, Château Rothschild.
Fałszerz nie znał się za bardzo na historii wina,
bo Rothschildowie nie posiadali Lafite w 1737.
Niestety zapłaciłem 100 000 $ za każdą.
Galeria łotrów.
Pierwszy raz, kiedy znalazłam podrobione wino,
zorientowałam się po wadze butelki.
Na stole stała butelka Petrusa,
sięgnęłam i chwyciłam ją,
a kiedy ją podniosłam, prawie cisnęłam nią w sufit, bo była tak lekka.
-Ta ma pieczęć rocznika '75. -Tak.
-Ale to rocznik 1929. -Tak.
Zaczęli dopiero od rocznika 1930.
Szukasz anomalii.
Czy szkło jest odpowiednie? Czy korek ma właściwy stempel?
Czy odpowiednio się zestarzał? Czy etykieta się zgadza?
Tak, same dziwadła.
Ciekawe jaki ma osad?
Jeśli leżakowały razem przez ostatnie 60 lat,
to powinny tak wyglądać.
Tutaj nic się nie zgadza.
Jeśli kapsel jest zniszczony a etykieta nietknięta,
wtedy coś jest nie tak.
Twarz 95-latka z ciałem nastolatka.
Trzeba zawsze uważać z aukcjami w sieci,
nigdy nie znasz pochodzenia wina.
Po prostu chcą je sprzedać.
Nie jest łatwo.
To korkowe wino, stary.
Żartuję sobie.
Uwielbiam to robić.
Wtedy dopiero zaczynano rozmawiać o podrabianych winach.
Rudy był ekspertem od podróbek,
a kiedy go o to spytałam, powiedział, że kupił tyle podrobionych win,
że stał się ekspertem w tej dziedzinie.
Nie powiedzą ci, że coś jest nie tak,
ale czasem, jeśli mają wątpliwości, wrzucą zdjęcie,
-żebyś sam ocenił. -OK.
Patrzysz na zdjęcie, chcesz, to kupujesz.
Czy ktokolwiek sprawdza warunki i...
Powiedz im o aukcjach Ackera.
Acker jest świetny, kochamy Johna.
Razem z Johnem Kaponem pieczołowicie przeglądali wszystkie wina
i katalogowali je, sprzedając jakąś część.
John Kapon był synem bardzo miłej rodzinnej winiarni na Manhattanie.
Zakupy na święta mogą doprowadzić każdego do szału,
nie inaczej z kupnem wina.
Jestem w Acker Merrall and Condit,
najstarszym sklepie z winami w Ameryce, w Nowym Jorku.
Acker Merrall był skromnym interesem.
Sklepem, który dostał się do świata aukcji,
a potem Rudy zrobił z niego dom aukcyjny.
John zamienił go w rozrywkowe miejsce.
Pierwszy to wszystkim ogłosił.
Urządzono wielkie przyjęcie z aukcją.
W tym samym czasie pojawił się Rudy z niesamowitą piwniczką
i nawzajem sobie pomagali.
W LATACH 2003 - 2006
JOHN KAPON SPRZEDAŁ WINA O WARTOŚCI PONAD 35 MILIONÓW $ Z PIWNICY RUDY'EGO.
Kiedy Rudy pił kalifornijskiego Merlota,
Acker Merrall & Condit było ostatnim domem aukcyjnym w rankingu.
Gdy Rudy sprzedał wina o wartości 35 milionów $ przez Ackera
na dwóch aukcjach w 2006,
Acker Merrall wskoczył na pierwsze miejsce w rankingu.
Jest prezesem Acker Merrall & Condit.
W tym roku sprzedał na aukcjach wino warte ponad 100 milionów $,
to pierwszy dom aukcyjny, który tego dokonał.
John, teraz już nie możesz nikogo winić za przychody, prawda?
Rozumiesz, "winić".
Pewnie chcesz już iść. No dobrze.
To był szalony rok...
"Niewiele można powiedzieć o tej kolekcji,
KUPCY WINNI OD 1820
"poza tym, że to jedna z najwspanialszych w Ameryce.
"Oto kolekcjoner, który dokładnie bada swoje wino".
Widząc tam te wszystkie znakomite wina,
pomyślałem, że to marzenie każdego kolekcjonera.
Zastanawiałem się, czy nie kupić tej całej cholernej piwnicy.
Aukcja to skomplikowana transakcja.
Dostajesz katalog na 300 stron
i masz dwa tygodnie na decyzję.
Może wygrasz, może nie. Niektórzy...
Sprzedawali olbrzymie ilości wina,
a ja nie wiem, czy John był w stanie sprawdzić każdą butelkę,
sprzedając wino warte 30 milionów $.
Fałszerze lubią podrabiać niedostępne,
bardzo stare wina, bo są więcej warte.
Pewnego wieczoru mój detektyw, Brad Goldstein,
odkrył, że zapłaciłem 25 000 za jedno magnum Petrusa 1921.
W 1921 Petrus nie wyprodukował żadnego magnum.
Musisz iść, wielkoludzie.
Musisz iść. Chcesz iść po mamusię?
No chodź.
Bill powtarzał: "Chcę znać skalę tego problemu w moim składzie".
BRAD GOLDSTEIN DETEKTYW BILLA KOCHA
Gdzie są Ponsoty?
Nie widzę ich.
Musieliśmy odszukać ekspertów od korków.
Zatrudniliśmy gościa od etykiet, kapsli, butelek,
a nawet kleju.
Na butelce z 1858 znaleźliśmy klej Elmera.
A ten klej powstał dopiero w latach 70.
Zobacz, czy zauważysz nieścisłości.
Im więcej wiedzieliśmy, tym większy stawał się problem.
Mam ponad 400 potwierdzonych podróbek,
za które zapłaciłem 4 miliony $.
Bill był zdeterminowany
po tym, jak domy aukcyjne powiedziały mu
"Tant pis", czyli "Trudno, kolego".
"Kupiłeś, widziałeś, co brałeś i są twoje".
Z jakiegoś powodu, pewnie Freud wie,
nienawidzę być oszukiwanym.
Krucjata przeciwko podróbkom
Stawką są miliony, winiarze i kolekcjonerzy współpracują
W branży winiarskiej istnieje zmowa milczenia.
Nie mam zamiaru milczeć.
Byliśmy pewni, że niektóre wina
kupione od Acker Merrall były podrobione.
Odłóżmy ją.
Polecił mi zbadać Rudy'ego Kurniawana.
Otrzymałem nagranie Rudy'ego z 2000 roku,
w którym prowadził program telewizyjny o winie.
Prawie spadłem z krzesła, kiedy je zobaczyłem.
Stary, w czwartek otworzyłem butelkę.
Teraz mi głupio.
Mogę ją napełnić i zakorkować z powrotem?
Motywacją detektywa
jest chęć ukazania elegancji przekrętu.
To katalog aukcji z kwietnia 2008 w Nowym Jorku.
Strona prezentacji Domain Ponsot.
Patrząc na zdjęcia, widać Clos la Roche 1929.
Ponsot rozpoczął samodzielne butelkowanie w 1934.
Przede wszystkim sam katalog wprowadza w błąd.
Wszystko tu też jest fałszywe.
Nigdy nie używaliśmy takiego wosku.
Nigdy nie sprzedawaliśmy wina Nicolasowi.
Nigdy nie drukowaliśmy tego rocznika poza etykietą.
A Clos Saint-Denis,
roczniki '45, '49, '66 i '71,
zaczęliśmy produkować Clos Saint-Denis w 1982, więc...
A tutaj mamy 99 punktów od eksperta.
A jest nim JK. John Kapon, licytator.
Jak ekspert może być takim fachowcem od wina,
które kosztuje 50 000 - 70 000 $?
Bo zarabia na nich 20%.
Istnienie podrobionych win
jest plamą na honorze Burgundii, którą chciałem zmyć.
Dwa dni później przyleciałem do Nowego Jorku.
Chciałem, by John Kapon wszystko wycofał.
Notowania giełdy spadły już o 21%.
Inwestorzy patrzą z niedowierzaniem
i nic w tym dziwnego.
To może być najpoważniejsza recesja od dekad,
co oznacza, że życie większości Amerykanów
może dramatycznie się zmienić.
Bear Stearns ogłosił upadłość tydzień przed aukcją.
Więc nie było wiadomo, co stanie się z rynkiem.
Ta konkretna aukcja była dzika.
Byliśmy nastukani bardzo drogim winem.
Zrobił się taki hałas,
że w połowie Kapon walił młotkiem, krzycząc:
"Zamknijcie się, kurwa".
Wiesz, to nie Sotheby's.
7000.
Kto da 7500?
Akurat rozpoznałem gościa, który usiadł z tyłu
i nie należał do wesołej kompanii.
Był kimś w stylu ducha Banka.
Nagle Ponsot wstał i zapadła cisza.
Powiedział: "Wycofaj moje wina", a John
stał przy podium.
To była dziwaczna sytuacja.
Kapon ogłosił wycofanie 30 pozycji.
Paczka zrealizowana. Chcą dwie skrzynki?
Po aukcji poznałem Kapona
i spytałem, do kogo należą te wina.
Następnego dnia poznałem Rudy'ego Kurniawana.
Poszliśmy do Jean-Georges'a.
Nie miałem pojęcia, co się stanie.
Był właścicielem tych win, nic więcej.
Były dwa wyjścia - albo nie wiedział,
albo wiedział i chciał je sprzedać, a to nie byłoby zbyt przyjemne.
Ale to jest... Niezależnie od...
Po powitaniu powiedziałem:
"Słuchaj, musisz mi powiedzieć, skąd masz te wina".
Nie będzie nic jadł?
Kupiłeś te wina, powinieneś wiedzieć.
Kupuję masę win i...
"Wiesz, kupuję tyle wina", mówił Rudy,
"że nie ogarniam, skąd pochodzą, musiałbym sprawdzić".
Dlatego uwielbiam wino, nigdy nie wiadomo.
Nigdy nie wiadomo.
Domyślałem się, że Rudy urządza obiady i przyjęcia,
by zaprzyjaźnić się z każdym klientem.
Więc pomyślałem: "Ja też tak zrobię.
"Niech myśli, że się zaprzyjaźnimy, a wtedy może się otworzy".
Zebraliśmy grupę międzynarodowych talentów,
składającą się z byłego agenta CIA.
Przepraszam.
Percy, szukasz jedzenia, ale nic tu nie ma.
Zmykaj stąd.
Otrzymaliśmy informacje o jego statusie imigranta.
To dokument Departamentu Sprawiedliwości z 2003,
procedura deportacyjna Rudy'ego.
Mieszkał w Stanach z nakazem aresztowania.
PROCEDURA DEPORTACYJNA
wydalić ze Stanów Zjednoczonych,
Lecisz do... Podróżowałeś ostatnio?
Nie.
-Do winnych krajów? -Nie.
On tak.
Wtedy skończyła mu się studencka wiza
i gdyby opuścił kraj, nie mógłby wrócić.
Nie lubisz podróżować?
Lubię, uwielbiam podróże.
Jak dziecko w sklepie z zabawkami.
Nie, uwielbiam podróże.
Jeden z listów do Departamentu Bezpieczeństwa Wewnętrznego
zawierał nazwę firmy,
którą wykorzystali Rudy z bratem,
Dżakarta Zachodnia - INDONEZJA
by otrzymać amerykańskie wizy.
Wzięliśmy ten list i pojechaliśmy tam,
na plac Jalan Gajah Mada.
To grupa małych sklepów w Dżakarcie.
Jeden to sklep z artykułami żelaznymi.
Sklep metalowy.
RE: Butelki Ponsota
Nalegałem na korespondencję e-mailową, napisał:
"OK, jeszcze nie wiem, ale obiecuję, że się dowiem".
Półtora miesiąca później podał mi nazwisko.
"Dowiedziałem się, że kupiłem wina w Dżakarcie od pana Paka Hendry".
Nic więcej nie napisał.
Poleciałem do Los Angeles i zaprosiłem go na obiad.
Od razu spytałem go:
"Rudy, twarzą w twarz, patrz mi w oczy i powiedz prawdę:
"Kim jest pan Pak Hendra?"
To świetny facet.
Świetny... znakomite podniebienie,
pije od 20, 30 lat.
Wyjął komórkę i wypisał z niej dwa numery w Dżakarcie, więc byłem zadowolony.
Zjedliśmy miły obiad.
Świetne jedzenie, wino, ludzie, atmosfera.
Idealnie. Nie mogło być lepiej.
Następnego dnia usiłowałem zadzwonić na te dwa numery.
Jeden był faxem, a drugi nie odpowiadał.
Słyszeliśmy, że Rudy poznał właśnie francuskiego winiarza
i podał mu dwa numery oraz nazwisko osoby,
od której kupił wina.
Od razu kazałem byłemu agentowi CIA sprawdzić te numery.
Pierwszy numer należał do linii lotniczych Lion Air,
największych w Indonezji.
Nie kolekcjonowały wina.
A drugi numer należał do pasażu handlowego Jalan Gajah Mada.
Powiedziałem...
Pukaliśmy do wszystkich drzwi
i żadna ze spotkanych tam osób nigdy nie słyszała
o Rudym Kurniawanie i jego ojcu.
Wszystko z nim związane było fałszywe.
Słyszałaś o wielkim przekręcie z winem?
Że ktoś podrobił wino z tych winorośli?
Nie.
Ktoś podrobił butelki Clos de la Roche
i sprzedał je za 20 000 $.
Kiedy wróciłem do Europy po tamtym obiedzie,
musiałem skupić się na żniwach, w końcu jestem winiarzem.
Może nie wyglądam, ale jestem.
Wznowiłem dochodzenie po żniwach.
Postanowiłem polecieć do Azji, Hong Kongu, Singapuru i Tajpej.
Chciałem poznać Paka Hendrę.
To jest rolada.
Serowa rolada, która przypomina sajgonkę.
Na niej położymy świeży pąk róży.
Podając sos, używajcie łyżki.
Musicie go nałożyć po środku talerza z mięsem.
Żeby ładnie spłynął.
Często podróżuję do Azji i świetnie znam Azjatów.
Wiem, że zamożni z Dżakarty
przyjeżdżają do Singapuru i Tajpej, żeby się zabawić.
Pytałem moich znajomych z Dżakarty,
czy znają jakiegoś Paka Hendrę.
W końcu dowiedziałem się, że "Pak" znaczy "Pan",
a "Hendra" to coś jak "Smith".
Najbardziej powszechne nazwisko w Indonezji.
Więc pytałem: "Czy znasz bogatą rodzinę importującą piwo,
"której syn uwielbia wino i mieszka w Kalifornii?"
Nikt nie słyszał o takiej rodzinie.
Więc kim jest Rudy?
Wcale nie, kupił je po wysokiej cenie.
Ale często je sprzedaje za niższą, idiota.
Przyjaźnicie się?
Uwielbiam go!
Nie mówił o swojej fortunie,
ale nie musiał, była widoczna.
Wybrałem to wino, bo mam go sporo.
Chciałem go znów spróbować.
Poznałem jego matkę, która jest wspaniałą kobietą i jego brata.
BRAT RUDY'EGO
A twój brat w ciągu ostatnich dwóch miesięcy był tu
osiem, dziesięć razy.
Nie chce wracać.
Był bardzo przedsiębiorczy, miły.
A Rudy był bardzo towarzyski, był jego przeciwieństwem.
Muszę trochę ograniczyć
takie picie i jedzenie co tydzień.
Spędziłem z nim i z jego matką trzy Wigilie.
Była bardzo stara, nie znała angielskiego,
było jasne, że się nią opiekuje.
-Ciągła wymiana. -Ciągła wymiana.
Dar wydawał się być starszym bratem, który kierował interesem w Azji
i dawał Rudy'emu kieszonkowe.
Z mojego punktu widzenia
brat był jego wzorem i mógł mu powiedzieć:
"Jeśli nawalisz, to odetnę ci kasę".
Takie odniosłem wrażenie.
Nie robił wrażenia przestępcy.
Twój ulubiony film z Alem Pacino?
Człowiek z blizną!
Nazywam się James Wynne. Byłem agentem FBI przez 30 lat,
z których 26 spędziłem na dochodzeniach
w sprawach związanych z kradzieżą lub fałszerstwem dzieł sztuki.
Czytałem Idiot's Book o francuskim winie.
Tak to się zaczęło.
Mam finansowe wykształcenie,
a ta sprawa dotyczy śledztwa w sprawie wykroczeń finansowych.
Ktoś opisał Rudy'ego jako osobę, której potrzeby są niewyczerpane.
Przez jego konto American Express przeszło jakieś 16 milionów $.
Rudy miał wiele ładnych pojazdów. Włoski samochód sportowy, Mercedes, SUV.
Kupił posiadłość w Bel-Air, w Kalifornii.
Kupował dzieła sztuki współczesnej, Damiena Hirsta, Warhola.
Cała ta otoczka tworzyła jego wizerunek.
Był Wielkim Gatsbym pokolenia X.
Będę miał przez ciebie kłopoty, stary. Jestem na diecie.
Maska Rudy'ego ukazywała go jako dziecko z funduszem powierniczym,
bardzo bogate, wysłane do Stanów, by opiekowało się matką.
Otrzymywał kieszonkowe od brata, który prowadził rodzinne firmy.
Nie byłem w stanie ustalić, czy cokolwiek z tego to prawda.
W oparciu o kilkuletni przegląd wyciągów bankowych
nie widziałem żadnych dowodów na otrzymywanie wpływów z funduszu
od brata.
Zawsze to mówiłem, obaj mówiliśmy.
Właściwe wino, właściwe jedzenie.
Wznieśmy toast.
Obraz, który ujrzałem, ukazywał desperackie szukanie pieniędzy.
Re: STARE BURGUNDY W IDEALNYM STANIE
Gra z ludźmi na zwłokę, wykręca się.
Ma jakiś termin, musi komuś zapłacić
POWÓD ZWROTU - A BRAK ŚRODKÓW
i go przekłada, bo nie ma pieniędzy.
potrzebuję 3 mil. na rachunki, głębokie bagno, pomożesz
Prawie jak gra w trzy kubki,
pożycza pieniądze stąd, żeby je oddać tam.
Wszystkie transakcje dotyczyły wina
albo pożyczek i zaliczek, które otrzymywał
od klientów domów aukcyjnych.
3 miliony $ odnawialnego kredytu
Czy wino to dobra inwestycja?
Świetna inwestycja,
jedna z najlepszych z punktu widzenia historii,
na równi ze złotem i...
Acker, jak wiele innych domów aukcyjnych, oferował zaliczki, licząc na sprzedaż.
W winie piękne jest to, że ludzie je piją,
więc codziennie liczba butelek najwspanialszych win na świecie
po prostu maleje.
A to automatycznie napędza ceny.
Był to sposób na pokonanie innych domów aukcyjnych,
które mogły walczyć o wina Rudy'ego.
W pewnym momencie Rudy był zadłużony u Ackera
na prawie 10 milionów $.
Proszę unieść prawą rękę.
Czy zobowiązuje się pan mówić prawdę
całą prawdę i tylko prawdę, tak panu dopomóż Bóg?
Tak.
Dziękuję.
Proszę podać swoje imię i nazwisko.
Rudy Kurniawan.
Przedstawię panu podstawowe zasady, dla pana informacji.
-Zeznawał pan kiedyś pod przysięgą? -Nie.
Ważne, żeby mówił pan wyraźnie.
OK, przepraszam.
Ponieważ protokolant musi zapisać pana wypowiedzi
i nie może zapisać skinienia głową, potrzebuje słów.
-Rozumie pan? -Tak.
W 2011, PRAWNICY BILLA KOCHA PRZESŁUCHALI RUDY'EGO
W SPRAWIE PODROBIONYCH BUTELEK ZAKUPIONYCH OD INNYCH KOLEKCJONERÓW.
BUTELKI POCHODZIŁY Z PIWNICY RUDY'EGO.
Panie Kurniawan, kto sprawdzał te butelki?
My po prostu...
Piliśmy wiele z nich z różnymi osobami,
krytykami, fachowcami,
domami aukcyjnymi i innymi.
Staraliśmy się wydobyć z niego miejsce pochodzenia wina.
Chcieliśmy zbudować przeciwko niemu sprawę.
John go nie chce, może być podrobiona,
ale nie jest pewien, ja też nie.
Nie wydaje mi się.
Więc przyjmuję zwrot, bo to słuszne.
Nie był defensywny. Był powściągliwy, ale przyjazny.
Jak ktoś, kogo witasz na szlaku.
-Mówi pan po francusku? -Nie.
-Pisze pan po francusku? -Nie.
Tylko merci.
Nic na pewno, nic konkretnego.
Gość mi niczego nie powiedział.
Jest winny wszystkim pieniądze, a John Kapon nie zajmuje się już,
przynajmniej publicznie, sprzedażą wina.
Wtedy zaczęłam zauważać
w całym kraju listy od różnych brokerów,
bo Rudy próbował znaleźć inne kanały sprzedaży i mu się udało.
To kolejna fałszywka.
Po aukcji Ponsot w 2008
nikt nie chciał mieć do czynienia z winami Rudy'ego.
Ale w 2009, Christie's
sprzedało wina Rudy'ego na wielu aukcjach pod jego imieniem.
Domy aukcyjne cieszyły się uznaniem,
a potem zaczęły sprzedawać podrobione wina o wartości dziesiątek milionów dolarów.
Dodatkowo w 2012
dostałem do rąk katalog Spectrum and Vanquish.
Mieli nowiutkie etykiety i różowy wosk.
Popatrzyliśmy na nie i zgodziliśmy się:
"Absolutnie, to wino Rudy'ego".
Spectrum nie chciał ich wycofać ani przyznać, że należą do Rudy'ego.
Wtedy opublikowałem ostrzeżenie.
UWAGA - RUDY KURNIAWAN USIŁUJE LICYTOWAĆ WIĘCEJ WIN
Chłopie, jak to się rozeszło.
Pojawiły się różne problemy z etykietami,
które nam zasygnalizowano.
Jeden związany był z górną etykietą importera, Percy Fox,
w której błędnie zapisano jego adres.
Ulica Sackvilee, przez dwa "E",
powinno być przez dwa "L" i jedno "E".
MARZEC 2012
Przyszli do mnie agenci FBI i byli bardzo poważni.
Ich pytania wskazywały na to, że niedługo go dopadną
i zależało im na tym.
Powiedziałem im, że pomylili osoby.
Rudy nigdy nie zrobiłby tego, o co go posądzacie,
po prostu nie jest do tego zdolny.
Kiedy wyszli, zadzwoniłem do niego.
Pomyślałem, że powinienem go ostrzec jako przyjaciel.
Dokładnie pamiętam jego słowa.
Mówię: "Było u mnie FBI i nie żartowali...
"Jestem pewien,
"bo poprzednim razem tylko wypytywali.
"A teraz szykują coś poważnego
"i chciałem ci dać znać".
Odparł: "Nie przejmuj się, stary, wszystko pod kontrolą".
Słowo w słowo.
"Nie przejmuj się, stary, wszystko pod kontrolą".
Nie wydaje mi się, że wiedział, co go czeka.
Spotkaliśmy się ósmego około 5:00 rano.
Plan polegał na zbliżeniu się do domu, otoczeniu go,
zapukaniu, przedstawieniu się i aresztowaniu.
Podjechaliśmy pod dom,
agenci ustawili się na pozycjach,
zaczęli pukać i przedstawiać się,
pukać i przedstawiać się
i krzyczeć,
bez odpowiedzi.
Dowódca powiedział: "Idź po taran",
pomyślałem: "Szykuje się długi dzień".
Nagle drzwi się otworzyły
i stanął w nich Rudy,
jakby dopiero co wstał z łóżka.
W domu
wino było wszędzie,
w salonie, w wielkiej lodówce.
Byłem zszokowany,
prawie ugięły się pode mną nogi,
kiedy zobaczyłem kuchnię.
W zlewie moczyły się dwie lub trzy butelki.
Chodziło o odmoczenie etykiet.
Obok zlewu stały dwie, trzy butelki,
czekające na nowe etykiety.
Przyrządy do wyciągania korka i ponownego korkowania.
Była tam baza do miksowania,
złożona z blisko 20 butelek
różnych kalifornijskich win.
Były tam notatki.
Zmień rok, rocznik, rozmiar.
Usuń numer seryjny.
Znaleźliśmy nieoznakowane butelki,
z ręcznymi notatkami jak formuły.
I stosy etykiet,
tysiące etykiet spiętych gumką jak banknoty.
Termostat był ustawiony na 17 stopni.
W domu wartym milion dolarów
używali grzejników miejscowych w dwóch zajętych sypialniach.
W magazynie były rzędy stojaków na wina,
na bieżni 18 butelek czekało na etykiety.
Był tam szablon, stare skrzynie w całym domu,
pudła z autentycznymi etykietami, jak w bibliotece.
Było tam wszystko, czego potrzeba żeby podrabiać wino.
Jako agent FBI, gdybym miał listę dziesięciu rzeczy,
które chciałbym znaleźć podczas przeszukania,
tam było ich dziesięć do potęgi dziesiątej.
Nie wiem, co te rzeczy u niego robiły.
To bardzo dziwne, prawda?
Nie wyobrażam... Nie znaleźli prasy drukarskiej,
nie znaleźli... Po prostu jakieś rzeczy.
Nic do wytwarzania woskowych kapsli...
Żadnych środków produkcji, same produkty.
Więc co one tam robiły?
Czy je badał, czy komuś je przekazywał?
Czy ktoś mu je przekazał do zbadania? Nie wiem.
Nie mogłem uwierzyć.
Nie mogłem w to uwierzyć.
To nie może być Rudy.
Skontaktowano się ze mną, jako że się przyjaźniliśmy.
A potem zobaczyłem zdjęcia.
Był ostatnią...
Jest ostatnią osobą, którą podejrzewałbym
o jakąkolwiek intensywną pracę ręczną.
-Nagrałem ci wiadomość. -Nie dostałem jej.
-Zadzwoniłem pod twój numer. -Zmieniłem go.
Zmieniłem telefon i numer.
Ma ADHD.
Szybko się dekoncentruje.
Życie jest dobre.
Życie jest dobre, stary.
To było bardzo czasochłonne i żmudne zajęcie,
a on nie byłby w stanie tego robić.
Nie wyobrażałem go sobie w tej roli, nadal nie potrafię,
nadal nie wierzę, że to robił.
Nie ma mowy.
RUDY ZOSTAJE OSKARŻONY I PRZENIESIONY DO IZBY ZATRZYMAŃ W NOWYM JORKU.
Z POWODU RYZYKA UCIECZKI NIE WYZNACZONO KAUCJI.
Sądzę, że częściowo zaczął...
JEROME MOONEY OBROŃCA RUDY'EGO
...pewnego rodzaju odnawianie.
Jeśli zaakceptujesz, że mówią prawdę
na potrzeby samej dyskusji, nic nie sugeruję,
VINCENT VERDIRAMO OBROŃCA
ale jeśli przyjmiesz ich wersję,
to chodzi o wino.
-O mój Boże. -Ridge Monte Bello, '91.
Nie chciałeś go?
Oto wino, którego ludzie próbowali
i mówią, że jest najlepsze na świecie.
Jeśli potrafisz odtworzyć ten smak,
to czemu nie odwzorować całego doświadczenia?
Myślę, że właśnie o to chodziło.
Starali się zrobić z tego alchemię.
Jakby tylko mieszał, dopasowywał i prokurował.
Ale moim zdaniem wcale o to nie chodziło.
Sądzę, że Rudy po prostu jara się winem.
-To jest... -Gdzie Rudy?
Brakuje nam pewności siebie.
Mój Boże, to jest to.
A nowej osobie w grupie tym bardziej jej brakuje.
Zwłaszcza jeśli wszyscy są starsi,
wszyscy są bogatsi,
chcesz sprostać ich oczekiwaniom.
Jedyny materiał dowodowy
odnosił się do domniemanego podrobienia kilku butelek
w zlewie w domu Rudy'ego w Arcadii.
Nie sądzę, że udałoby się wyprodukować tyle butelek, ile twierdzą,
że zostało podrobionych, więc to ich słaby punkt.
Ta butelka,
Côte Rôtie La Mouline 1985,
pochodzi ze słynnej...
Słynnej aukcji wina.
Aukcji w The Cellar, z całym tym cyrkiem, aukcji Rudy'ego.
Piwnica należała do Rudy'ego
i przekonasz się, że jest autentyczne.
To przykład 90% win Rudy'ego, które były prawdziwe.
Jest fantastyczne, jak każdy się zaraz przekona.
Tak, jest prawdziwe.
Uważam, że większość win, które sprzedał, były prawdziwe.
Miał niebywałe podniebienie i był niezwykle hojny.
O Boże, wspaniałe.
Niespotykane i doskonałe.
Chcesz widelec, skoro nas filmują?
-Nie, zrobię to ręką. -Jasne.
-Zróbmy to. -Do dzieła.
Bardzo dziękuję.
Cześć, Matthew!
-Jak się masz, skarbie? -Wszystko dobrze.
-Jak się mają wina? -Zajebiście!
Czy przed chwilą pił pan alkohol na ulicy?
-Nie, przyjechaliśmy samochodem. -OK.
Przywiózł nas kierowca, bo nie możemy prowadzić.
To jedno z win kupionych od Rudy'ego.
Proszę spróbować.
Jest wyśmienite.
-Trudno o lepsze. -Smakuje naprawdę dobrze.
Dziękuję bardzo. Christianie.
To butelka, którą Levy kupił od Rudy'ego.
Jest autentyczna.
-Kupił ją od... -Kiedy ją otworzono?
Jakieś dwie godziny temu.
-To syf. -Nie smakuje ci?
To podróbka? Naprawdę?
Znam się na tym winie. Nie ma porównania.
Nie ma tej żywotności,
werwy, temperamentu i wymiaru La Mouline, '85,
które smakuje jak obfita kanapka
z bekonem, sałatą i pomidorem, z jajkiem na górze.
Ma prawie taki smak.
A to?
Smakuje jak wydzielina skunksa.
To bardzo ciekawe.
Ile masz butelek od Rudy'ego?
Nie wiem.
Sześć, czy jakoś tak.
Ma 6000 butelek.
Między fałszerzem a naiwniakiem istnieje pewna więź.
Ludzie jakby chcą się nabierać.
Naprawdę chcą posiadać tę bardzo starą butelkę wina,
która może już nawet nie istnieje,
ale nie chcą wiedzieć, że to podróbka.
Jeśli wierzysz, że Rudy Kurniawan
starał się jedynie odnowić te butelki i nadać im lepszy wygląd,
to pewnie wierzysz też, że za parę tygodni
z komina wyjdzie mężczyzna z białą brodą
i zostawi ci pod choinką skrzynkę Romanée-Conti 1945.
JASON HERNANDEZ PROKURATOR FEDERALNY
Zainteresowałem się tym dochodzeniem,
kiedy poznałem Jima Wynne'a, agenta FBI, który je prowadził.
Od razu wyczułem, że jest tu miejsce na postawienie poważnego oskarżenia
Prokuratura okręgowa Południowy okręg Nowego Jorku
Mieliśmy przytłaczający materiał dowodowy.
Koneser fałszerstwa, mistrz etykietowania, podbijania korków...
Zakupywał olbrzymie ilości
wosku wartego tysiące dolarów.
Zamawiał papier o charakterystycznych postarzałych właściwościach,
którego można było użyć do etykiet.
Zbierał dziesiątki pustych butelek z restauracji.
Temat: Nie zapomnij wysłać - Moje butelki, chciałbym, żebyś wsadził korek...
Zawsze zbieram puste butelki. Wiesz o tym.
A ludzie mnie pytają.
Zapisuję kiedy, gdzie
i z kim ją piłem.
Małe notki z tyłu butelki.
Rudy tłumaczył, że tworzy jakieś muzeum,
albo robi sesję zdjęciową.
Skanował etykiety na komputer,
a potem drukował je wielką drukarką, którą miał w domu.
Badam wina metodą naukową.
Po przeskanowaniu i skatalogowaniu
wszystkich dowodów z komputera Rudy'ego,
mogę powiedzieć, że na pewno do niego należą,
ponieważ wykorzystał szablon, który powielał.
W materiałach dowodowych znajdują się dziesiątki notatników Rudy'ego
wypukłe MUSIGNY
Jednym z bardzo ciekawych dowodów była półbutelka
z napisami,
miał M-45 i formułę.
Był to Mouton 1945,
z pierwszą, nieudaną formułą
zamazaną na butelce, a po drugiej stronie
była inna formuła M-45, którą preferował.
Musiał zaliczyć wiele prób i błędów oraz wiele mieszanek.
Brał stare wina, których kiedyś próbował.
Odnajdywał inne wina o podobnych właściwościach
i robił z nimi szalone eksperymenty.
Jego produkt był
bardzo przekonującą imitacją zawartości podanej na etykiecie.
Łatwo to wszystko zbyć i powiedzieć: "Goście niuchają i kręcą,
"to jakaś gówniana ściema, można ich oszukać..."
Ale tak naprawdę większości z nich nie dałoby się oszukać.
Właśnie to było ciekawe w oszustwie Rudy'ego,
że raczej nikomu innemu by się nie udało.
Miał w sobie coś z artysty.
Ta jest zabrudzona po bokach, ale nie w środku.
To dobra robota,
nawet zbyt dobra, bo prawie
widać linię między zabrudzeniem a czystą częścią.
Moja teoria jest prosta.
Do podrobienia butelki potrzebujesz godziny,
jeśli masz etykiety, wosk i całą resztę.
Usunięcie oryginalnej etykiety, kapsla,
czyszczenie go, nalepienie nowej etykiety,
przybrudzenie jej, potem wosk i reszta. Jedna godzina.
Wiedząc, że jedna z większych transakcji
obejmowała jakieś 15 000 butelek,
jeśli pomnożysz tę liczbę przez godzinę,
wychodzi 15 000 godzin, więc to niemożliwe.
To technicznie niemożliwe, by mu się udało.
Nie mógłby zrobić tego sam.
Wiemy, że część papieru była z Indonezji.
Jego bracia byli w Indonezji.
Wiedzieliśmy, że pieniądze idą do braci w Indonezji.
wygląda niewłaściwie
Było dla nas jasne, że był to rodzinny biznes.
-Czy posiadasz prywatną fortunę? -Co?
Czy posiadasz prywatną fortunę?
Nie, stary, jestem spłukany.
Nie, chciałem...
Kantuję ludzi i piję ich wina.
Rozmawiając ze świadkami i prowadząc śledztwo,
stawało się jasne,
że nikt nie znał źródła jego rzekomego bogactwa
i nikt nie wiedział, skąd pochodzi.
Jego pełne imię i nazwisko to Rudy Kurniawan,
ale występował pod różnymi imionami.
Przybierał imiona Lenywati Tan lub Lenny Tan,
tak jak nazywa się jego matka.
Odpowiadając na twoje pytanie, pochodzę...
Pochodzę z dobrej, zamożnej rodziny.
Nie o to pytałem.
Rudy Kurniawan i jego brat, Dar Saputra,
to imiona słynnych indonezyjskich badmintonistów.
RUDY 'HARTANO' KURNIAWAN INDONEZJA KONTRA JAPONIA, 1970
Imię ma po ojcu, bo to indonezyjskie imię.
Rudy miał chińskie pochodzenie,
a kiedyś takie osoby narażały się na niebezpieczeństwo,
mieszkając w Indonezji.
Rodzina była dość zamożna,
prowadziła kilka interesów
z niejakim sukcesem.
Są dosyć powściągliwi, jeśli chodzi o rozmawianie o rodzinie.
Pochodzę z dobrej, zamożnej rodziny.
Ten gość odgrywa samego siebie.
Jakby był w programie ochrony świadków.
Pewnie chwilę mu zajmie, zanim prawdziwie posmakuje wina,
wiesz o czym mówię?
W Indonezji wszyscy mają dowody osobiste,
więc mogliśmy odnaleźć jego paszporty
i wiedzieliśmy, że jego ojcem był Makmur Widjojo,
a matką Lenywati Tan.
Że ma braci - Dara i Teddy'ego.
Odnaleźliśmy ich na Facebooku.
Nie ukrywali swojego bogactwa.
TYLKO W 2007 RUDY PRZELEWA 17 MILIONÓW $ DOCHODU ZE SPRZEDAŻY WINA
SWOIM BRACIOM W HONG KONGU I INDONEZJI.
Kto go finansował?
Skąd pochodziły jego pieniądze?
Kto go stworzył?
Powinieneś przedstawić menu.
Zaczęliśmy otrzymywać informacje od źródeł
w kręgach bankowych i przedsiębiorczych w Dżakarcie,
że istnieje połączenie z braćmi Lenywati Tan,
którzy byli zamieszani w największy napad na bank
w historii Dżakarty.
Sąd Najwyższy nie zdołał ekstradować Eddy'ego Tansila.
A ostatnio widziano Eddy'ego w Chinach.
Jednym z nich był Eddy Tansil, wciąż ścigany w Chinach.
Uciekł z więzienia po kradzieży całych dochodów banku.
Zbieg zdefraudował 565 milionów $,
które pozyskał poprzez kredyty z banku Bapindo.
Drugi brat, Hendra Rahardja, miał bank,
Harapan Santosa i wyszedł z tego z setkami milionów dolarów.
Po prostu je ukradł i uciekł do Australii.
Hendra Rahardja jest oskarżony o największe oszustwo finansowe Indonezji,
zdefraudowanie 670 milionów $.
Akcje i rupie pikują po zamieszkach
To dla nas bardzo bolesne, dla wszystkich klientów banków.
Odkładałem pieniądze przez 30 lat.
Jedną z nieruchomości, które ponoć posiadał
Hendra Rahardja, było Jalan Gajah Mada.
Pomyślałem,
że zbieg okoliczności jest po prostu...
Nie wierzę w przypadki.
Nasze rządy i mieszkańcy Indonezji
wzywają całą rodzinę Rahardja
i jej wspólników, by oddali się w ręce policji
i odpowiedzieli za swoje groteskowe przestępstwa.
Czy wiadomo, gdzie mogą znajdować się pieniądze?
Na kontach bankowych, w nieruchomościach...
Nie chcemy na razie niczego sygnalizować,
ale uważamy, że środki znalazły się za granicą.
Z 780 MILIONÓW $ SKRADZIONYCH PRZEZ TANSILA I RAHARDJA
ODZYSKANO MNIEJ NIŻ JEDNĄ DZIESIĄTĄ.
Mam spotkanie w Westwood o 12:30, więc...
Nie wiem, czy Rudy czerpał korzyści z kradzieży Eddy'ego Tansila
i rodziny swojej matki.
Być może dlatego stworzono zapasową historię,
kiedy przybył do Stanów Zjednoczonych.
MANHATTAN, NOWY JORK
Niegdyś gwiazdor w świecie niespotykanych, drogich win,
Rudy Kurniawan stanął przed sądem za oszustwo tu, w Nowym Jorku,
oskarżony o zbicie fortuny na sprzedaży podrobionych win...
Chcę być blisko procesu sądowego.
Kiedy stanę przed Rudym, chcę spojrzeć mu w oczy,
dać mu znać, że wiem, co zrobił,
ale nie chodzi o satysfakcję, że idzie do więzienia.
Chodzi o Burgunda.
Jeśli proces skończy się uniewinnieniem,
to stracę wiarę we wszystko.
Może zostanę mnichem.
Martwię się, nie wiem, co się stanie.
Jestem francuzem w Ameryce
i muszę złożyć zeznania po angielsku.
Trochę mnie to niepokoi.
"Dom zamienił w fabrykę wina",
mówił o oskarżonym prokurator Joseph Facciponti.
Stworzył coś, co nazywał "magiczną piwnicą".
Nie przyznał się do winy.
Czasem, zwłaszcza w obszarze oszustw finansowych,
oskarżeni nie godzą się z rzeczywistością.
Świadomie jej nie uznają.
Kiedy wszedłem do sali, zobaczyłem, że schudł.
Pewnie w więzieniu.
Patrzenie na kogoś, kto leży na łopatkach, nigdy nie jest miłe.
Sherlock Holmes francuskiego wina.
Krucjata Laurenta Ponsota, by wywęszyć oszusta
podrabiającego jego szlachetne wina
rozpoczęła się jakieś pięć lat temu i dobiegła końca tutaj,
w sądzie federalnym na Manhattanie w tym tygodniu.
W jakimś momencie w trakcie składania zeznań
przez chwilę spotkały się nasze spojrzenia
i uśmiechnął się do mnie, dał mi znak głową
i uśmiechnął się.
To było dziwne, ale też miłe.
Pierwsza osoba w historii
skazana za sprzedaż podrobionego wina w USA
spędzi 10 lat w zamkniętej celi.
Oszust Rudy Kurniawan musi też zwrócić ofiarom 28,4 milionów dolarów.
Jaka jest wasza reakcja na werdykt?
Wielkie zaskoczenie, nawet szok.
Nie spodziewaliśmy się, że sędzia nałoży tak dotkliwą karę.
Rudy przeprosił sędziego w Nowym Jorku, mówiąc:
"Wino przejęło moje życie i zgubiłem się w nim",
nie będzie mu łatwo kontynuować swoją obsesję za kratkami.
Widziałem niższe wyroki w procesach grup przestępczych ze zwłokami na koncie.
Taka jest prawda.
Krótsza odsiadka za zwłoki.
Krzywda, która miała miejsce, nie uzasadnia w tym przypadku
skali wymierzonej kary.
Po prostu nie.
Nie czerpał tak wielkich korzyści z przestępstwa jak inni.
Ludzie, którzy najwięcej na nim zarobili,
żyją w przepychu i popijają wino daleko od więzienia...
Padały sugestie,
by oskarżyć dodatkowe osoby,
jednak do prowadzenia postępowania karnego
nie wystarczy zarzut zaniedbania.
Trzeba udowodnić zamiar
oszukania kogoś poprzez kłamstwa lub wprowadzanie w błąd.
Coś jak gra w krzesełka do wynajęcia,
a Rudy nie znalazł krzesła, kiedy ucichła muzyka.
To nie jest koniec fałszerzy.
Gdybym powadził dalsze dochodzenie, znalazłbym więcej takich ludzi,
ale nie zrobię tego.
Chcę skupić się na swojej pracy i produkcji autentycznych win.
Zebraliśmy się tu, by zagrać ostatnią nutę symfonii,
której mam zaszczyt dyrygować.
Jednak dyrygent jest nikim bez muzyków.
Każdy z was zebrał równowartość dwóch tysięcy butelek.
Dziękuję za waszą cierpliwość, pracę i radość życia.
Zagraliśmy razem harmonijną i wyrafinowaną melodię.
OŚRODEK UTYLIZACJI ODPADÓW, TEKSAS
To największe przejęcie wina, jakie przeprowadzili szeryfowie federalni.
Za tobą jest ponad 500 butelek
z prywatnej kolekcji Rudy'ego Kurniawana, które uznano za podrobione.
Nie wątpię, że miną całe dekady, a może nigdy nie uda się
odnaleźć wszystkich podrobionych win Rudy'ego Kurniawana.
Nie da się zidentyfikować każdej osoby, która ma jedną z tych butelek.
Zniszczone!
Bardziej uczciwi kolekcjonerzy mogli zacisnąć zęby
i wyrzucić parę skrzynek.
Na swoją obronę, John Kapon
przyjął zwroty wątpliwego towaru i oddał pieniądze wielu osobom.
Dobra.
Sądzę, że sporo ludzi nie chce wiedzieć,
że mają w piwnicach podróbki.
Po prostu cały czas tam są.
Najlepsze z Chile i Argentyny... 160!
Będą krążyły.
Jeśli to kupicie, prawie na pewno kogoś zaliczycie.
No dobra!
Chce pan zacząć, ale od jakiej kwoty?
10 000 $!
Nie oglądam już katalogów win.
Wyrzucam je do kosza.
200 000 $!
Ta cała branża jest bardzo uroczysta.
Albo w nią wierzysz, albo jesteś apostatą.
Na zdrowie!
Chcesz trochę piwa?
Ośmielisz się powiedzieć, że król jest nagi?
To tylko płyn, tylko wino.
Stało się jednak cennym towarem.
Najwięksi prezesi amerykańskich korporacji
dali się oszukać.
Morał tej historii jest taki,
że jeśli gdzieś brakuje regulacji,
pojawiają się wilki,
które żerują na systemie, a dzieje się to od dawna.
Odkrycie pierwszej kupionej od niego skrzynki podrobionego wina
bardzo mnie zraniło, czułem się jak głupek.
Było mi głupio,
ale ilość wspaniałych doświadczeń, które razem przeżyliśmy
zdecydowanie przeważa moją złość.
Więc wybaczyłem mu to.
RUDY ODSIADUJE DZIESIĘCIOLETNI WYROK W WIĘZIENIU FEDERALNYM W KALIFORNII.
Kiedy go wspominam, a robię to często,
nie mogę tego wszystkiego zrozumieć.
To jak rozmowa
o czerni i bieli.
Vincent!
Nie próbowałem, ale chciałbym się z nim spotkać.
Mam nadzieję, że kiedyś usiądziemy.
I po prostu go spytam: "O co w tym wszystkim chodziło?"
RUDY NIE ODPOWIEDZIAŁ NA PROŚBY PRZEPROWADZENIA Z NIM WYWIADU DO FILMU.
SZACUJE SIĘ, ŻE ISTNIEJE WCIĄŻ
10 000 BUTELEK RUDY'EGO W PRYWATNYCH KOLEKCJACH.
DO DZIŚ NIKT INNY NIE USŁYSZAŁ ZARZUTÓW W TEJ SPRAWIE.